Nasza gmina
Jan Wyględa

mjr Jan Wyględa

2010-02-01

Powstaniec z Brzeźnicy

Jan Wyglenda, przyjął pseudonim "Traugutt" urodził się 24 listopada 1894 roku w Brzeźnicy.

W I wojnie światowej walczył w wojsku niemieckim. Awansowany do stopnia podporucznika. W styczniu 1919 roku utworzył w rodzinnej Brzeźnicy polski oddział wojskowy. W czerwcu tego samego roku został mianowany zastępcą głównego komendanta i kierownikiem Wydziału Wywiadu POW Górnego Ślaska .W I powstaniu ślaskim  dowodził między innymi w bitwie pod Godowem oraz na odcinku Olza-Oświęcim. W kolejnym dowodził polską samoobroną w powiecie rybnickim. Tak wspominany jest z czasów Powstań:"W Herbach załadowaliśmy się do pociągu. Naprzeciwko stał eszelon ewakuujących się żołnierzy śląskich. Wszyscy stanęli na peronie wzburzeni, zrewoltowani. Tłum uzbrojonych powstańców wyglądał jak groźny żywioł. Nie chcieli się załadować. Rozumiałam ich. Po zwycięskich walkach mieli jechać w nieznane pozostawiając rodziny swe i bliskich na niepewny los. Wyglądało to tragicznie. W pewnej chwili podjechał samochód. Major Jan Wyględa, Ślązak, wszedł w gąszcz zbuntowanego żywiołu. Mówił długo, głosem spokojnym. Żywioł ludzki powoli cichł, uspokajał się. Po przeszło godzinnym przemówieniu uzbrojeni powstańcy zaczęli wsiadać do transportu. Obserwowałam tę scenę z wielkim zainteresowaniem i napięciem nerwowym. W oknach ukazały się twarze powstańców. Po chwili okna najeżone zostały lufami karabinów zwróconych w niebo. Lokomotywa gwizdnęła. Pociąg powoli ruszał. Wówczas przez okna wagonów została oddana w niebo salwa karabinowa. Tak żegnali się powstańcy ze swoją ziemią, obiecaną ziemią wywalczoną”.

Natomiast w III powstamiu Jan Wygląda był zastępcą dowódcy i szefem sztabu Grupy „Północ”. Po podziale Górnego Śląska zmuszony został do opuszczenia rodzinnej wioski i zamieszkał w polskim województwie śląskim. W 1927 roku został naczelnikiem gminy Nowa Wieś-Wirek,a następnie starostą powiatowym w Lublińcu,a następnie w Rybniku. Był członkiem Związku Powstańców Ślaskich . W lI wojnie światowej walczył w kampani wrześniowej 1939 roku oraz w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie. Po powrocie do Polski był więziony na podstawie fałszywych oskarżeń w latach 1950-1956.  Po uwolnieniu pracował w górnictwie. Zmarł w 1973 roku w  Rybniku, gdzie go pochowano.

 

(C) Urząd Gminy Rudnik
0.0400

Strona wykorzystuje pliki cookie w celach statystycznych. W opcjach przeglądarki internetowej można zmienić ustawienia dotyczące tych plików.. Zamknij